Saponiny słabo się resorbują z przewodu pokarmowego, drażnią natomiast błonę śluzową żołądka, wywołując na drodze odruchowej efekt wykrztuśny, polegający na ułatwieniu oddzielania się wydzieliny i wydalaniu śluzu z oskrzeli. Dlatego zioła zawierające saponiny często wchodzą w skład leków wykrztuśnych. Inne właściwości biologiczne saponin, za­leżne od budowy chemicznej, to m.in. działanie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze. Niektóre saponiny, [...]

Saponiny (saponozydy). Jest to grupa substancji roślinnych mających charakter glikozydów triterpenowych bądź steroidowych. Ogólną cechą tych substancji jest właściwość tworzenia pieniących się roz­tworów wodnych (po łacinie — sapo, mydło) na skutek zdolności zmniejszania napięcia powierzchniowego. W zakresie aktywności biologicznej istot­ną cechą wielu saponin (ale nie wszyst­kich) jest zjawisko wywoływania hemolizy erytrocytów (tj. czerwonych krwinek), zdolność [...]

Działanie lecznicze flawonoidów zależy od budowy chemicznej określonego związku flawonoidowego. Właściwości farmako­logiczne i terapeutyczne tych związków nie są jeszcze dostatecznie poznane i stale pojawiają się na ten temat nowe doniesie­nia  naukowe.   Ostatnio  wykazano  np. wpływ   flawonoidów   na   zapobieganie agregacji płytek krwi, a także na hamowa­nie aktywności enzymów uczestniczących w mechanizmie powstawania nadciśnie­nia tętniczego. Poza tym [...]

Flawonoidy bardzo często nadają barwę kwiatom, nieraz owocom, a ich obecność w liściach i łodygach roślin jest maskowa­na zielono zabarwionym chlorofilem. Najbardziej znanym i dawno poznanym flawonoidem jest rutyna, zawarta w zielu ruty ogrodowej (stąd nazwa) i wielu in­nych roślinach. W postaci czystej rutyna stosowana jest jako lek uszczelniający na­czynia krwionośne i czynnik witaminowy, określany [...]

Flawonoidy.
Jest to grupa substancji roślinnych, niezwykle rozpowszechniona wśród roślin leczniczych. Występują one w większości ziół w mniejszej lub większej ilości i mają niewątpliwie znaczny wpływ na ich działanie. Mogą mieć charakter glikozydów — wtedy na ogół są lepiej rozpuszczalne w wodzie, bądź też stano­wić substancje organiczne bez części cuk­rowej — wtedy rozpuszczają się w roz­puszczalnikach [...]

Leki roś/inne  (zioła,  mieszanki ziołowe i niektóre preparaty) zawierające antraglikozydy są stosowane w lecznictwie jako leki przeczyszczające, nie pozbawione jed­nak działań ubocznych. Nie mogą być stosowane m.in. u kobiet ciężarnych, kar­miących, a także przez dłuższy czas. W wa­runkach domowych podaje się je tylko doraźnie, a o dalszym ich przyjmowaniu zadecydować może kompetentny lekarz. W warunkach [...]

Antraglikozydy.
Ta grupa  składników roślin  leczniczych  obejmuje  substancje o charakterze glikozydów,  pochodnych antrachinonu. Są to zazwyczaj substancje zabarwione na żółto, pomarańczowo lub czerwono. Występują w stosunkowo nieli­cznych gatunkach roślin.  Ich znaczenie lecznicze jest duże ze względu na właś­ciwe im działanie przeczyszczające, skiero­wane na jelito grube. Działanie to może być gwałtownie lub słabiej przeczyszcza­jące, a na wet [...]

Najsilniej działającymi glikozydami nasercowymi są glikozydy zawarte w liściach naparstnic (Digitalis), szczególnie często ostatnio stosowanych w lecznictwie, np. naparstnicy wełnistej (Digitalis lanata) i jej preparaty – – Lanatozyd C, Digoksyna, a także glikozydy strofantusa — egzotycz­nej liany afrykańskiej (glikozyd strofan-tyna). Leki te mogą być stosowane tylko pod kontrolą lekarską. Nieco słabsze działanie wykazują glikozy­dy nasercowe [...]

Glikozydy nasercowe.
Substancje te wyróżniamy z dużej grupy glikozydów, ze względu na ich specjalne znaczenie jako podstawowych leków nasercowych. Za­wierają w części cukrowej bardzo specyfi­czne cukry, charakterystyczne dla tej grupy substancji. Od obecności tych cukrów i ich charakteru zależy właśnie działanie naser­cowe tych glikozydów. W działaniu bio­logicznym dominuje wpływ na mięsień sercowy, wzmagając siłę jego skurczów [...]

Należy jedynie przestrzegać prze­pisanego dawkowania. Niektóre rośliny zawierające alkaloidy są stosowane jako znane używki, np. kawa, herbata, kakao. Zawierają one tzw. alkaloi­dy purynowe, m.in kofeinę, teobrominę. Ich nadużywanie może być również szko­dliwe dla zdrowia.
Nazwą glikozydów obejmujemy bardzo liczne substancje roślinne, najczęściej bez-azotowe, które stanowią połączenia cukrów prostych (często glukozy) z fragmen­tem niecukrowym (aglikonem).